Uygulama
Yıkanmış ve yoğunlaştırılmış hareketli sperm, ovulasyona yakın zamanda ince kateterle rahim içine verilir.
Ovulasyona yakın zamanda, laboratuvarda hazırlanmış hareketli spermlerin ince bir kateterle doğrudan rahim içine bırakıldığı daha az girişimsel bir yardımcı üreme yöntemidir. IUI kararı; tüplerin durumu, kadın yaşı, yumurtlama düzeni, sperm analizi ve infertilite süresi birlikte değerlendirilerek verilir.
IUI spermin rahim ağzı engelini aşmasına yardımcı olur; sperm yine tüpe ilerler ve yumurtayla doğal ortamda buluşur.
Yıkanmış ve yoğunlaştırılmış hareketli sperm, ovulasyona yakın zamanda ince kateterle rahim içine verilir.
Açıklanamayan infertilite, hafif erkek faktörü, ovulasyon düzensizliği veya sperm iletim güçlüğü bulunan seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.
Folikül gelişimi ultrasonla takip edilir; sperm örneği işlem günü androlog/embriyoloji laboratuvarında hazırlanır.
İşlemden sonra günlük yaşama dönülebilir; klinik tarafından belirlenen tarihte kanda gebelik testi yapılır.
IUI, İngilizce “Intrauterine Insemination” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede rahim içi aşılama veya intrauterin inseminasyon olarak kullanılır.
Aşılama tedavisinde semen örneği laboratuvarda hazırlanır; hareketli ve uygun spermler küçük bir hacimde yoğunlaştırılır. Hazırlanan örnek, yumurtlamaya yakın zamanda rahim ağzından geçirilen yumuşak bir kateterle rahim boşluğuna bırakılır.
IUI’nin amacı spermin vajina ve rahim ağzından geçmesi gereken mesafeyi kısaltmak, ovulasyon döneminde daha fazla hareketli spermin fallop tüplerine ulaşmasını desteklemektir. Sperm rahim içine bırakıldıktan sonra kendi hareketiyle tüpe ilerler; yumurta ile karşılaşma ve döllenme vücudun içinde gerçekleşir.
Tedavi doğal adet döngüsünde yapılabilir veya yumurtlamayı düzenlemek ve sınırlı sayıda folikül gelişimini desteklemek için ilaç kullanılabilir. İlaçlı sikluslarda ultrason takibi önemlidir; çünkü fazla sayıda olgun folikül çoğul gebelik riskini artırabilir ve güvenlik nedeniyle siklusun iptal edilmesini gerektirebilir.
Aşılama, IVF’ye göre daha az girişimseldir ve yumurta toplama ya da embriyo transferi içermez. Buna karşılık her hasta için uygun değildir ve döngü başına başarı olasılığı genellikle IVF’den daha düşüktür. Bu nedenle yaş, tüpler, sperm sonucu, infertilite nedeni ve zaman kaybı riski birlikte değerlendirilmelidir.
İki yöntemin amacı gebelik şansını desteklemektir; ancak döllenmenin gerçekleştiği yer, işlem yoğunluğu ve hangi infertilite nedenlerine çözüm sunabildiği farklıdır.
Hazırlanmış sperm rahim içine bırakılır. Yumurta toplama yapılmaz; sperm ve yumurtanın fallop tüpünde buluşması beklenir.
Yumurtalar toplanır, spermle laboratuvarda döllenir ve gelişen embriyolardan uygun olanı rahme transfer edilir.
“Önce mutlaka aşılama yapılmalı” veya “IVF her zaman daha iyidir” şeklinde tek bir kural yoktur. Kadın yaşı, infertilite süresi, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm sonucu, endometriozis ve önceki tedaviler birlikte değerlendirilerek zaman ve başarı dengesi kurulur.
IUI en çok, yumurta ile spermin tüpte buluşmasının mümkün olduğu ve daha ileri tedaviye hemen geçmeyi gerektiren belirgin bir engelin bulunmadığı seçilmiş hasta gruplarında değerlendirilir.
Temel değerlendirmelerde belirgin neden saptanmayan çiftlerde; yaş, infertilite süresi ve önceki bekleme dönemi dikkate alınarak doğal veya uyarılmış IUI düşünülebilir.
Sperm sayısı veya hareketinde hafif azalma bulunmasına rağmen yıkama sonrası yeterli hareketli sperm elde edilebilen olgularda değerlendirilebilir.
Yumurtlama tedaviyle sağlanabiliyorsa, uygun hastalarda zamanlanmış IUI ovulasyon indüksiyonuna eşlik edebilir.
Rahim ağzındaki darlık, skar veya spermin geçişini zorlaştıran bazı durumlarda hazırlanan spermin serviksi geçerek rahme verilmesi yarar sağlayabilir.
Vajinal ilişkiyi veya spermin vajinaya ulaşmasını zorlaştıran fiziksel, nörolojik ya da psikoseksüel durumlarda sperm elde edilebiliyorsa IUI planlanabilir.
Donör sperm kullanılan bazı tedavi planlarında IUI tercih edilebilir. Tıbbi uygunluk yanında güncel yasal koşullar ve kliniğin onay süreci ayrıca doğrulanmalıdır.
Hayır. En az bir tüpün açık olması, ovulasyonun gerçekleşebilmesi ve laboratuvar hazırlığı sonrasında yeterli hareketli sperm elde edilebilmesi beklenir. Yaş ve zaman faktörü de önemlidir.
İki tüpün tıkalı olması, belirgin tubal hasar, şiddetli erkek faktörü, orta–ileri endometriozis, çok düşük gebelik beklentisi veya zaman kaybının önemli olduğu klinik tablolarda IVF/ICSI daha uygun olabilir.
IUI kısa bir işlem olsa da doğru hasta seçimi ayrıntılıdır. Kadın ve erkek birlikte değerlendirilir; yalnızca ultrason veya tek bir sperm analiziyle karar verilmez.
İnfertilite süresi, adet düzeni, gebelik ve düşük öyküsü, ameliyatlar, enfeksiyonlar, kullanılan ilaçlar ve önceki tedaviler incelenir.
Rahim, endometrium ve yumurtalıklar değerlendirilir; kist, miyom veya tedavi zamanlamasını etkileyebilecek bulgular araştırılır.
Adet düzeni, ovulasyon bulguları ve gerektiğinde hormon testleri incelenerek doğal siklus mu yoksa ilaçlı siklus mu seçileceği planlanır.
Öykü ve klinik gereksinime göre HSG, HyCoSy veya daha önce yapılmış cerrahi değerlendirmelerle en az bir tüpün açık olduğu doğrulanabilir.
Sperm yoğunluğu, hareketi ve morfolojisi değerlendirilir. Önceki sonuçlar eskiyse veya değişkenlik varsa testin tekrarlanması istenebilir.
Gerekli kan testleri, bulaşıcı hastalık taramaları ve gebelik öncesi sağlık değerlendirmesi kişisel duruma göre tamamlanır.
Kullanılacak ilaç, kontrol günleri, çatlatma iğnesi ve güvenli folikül sayısı önceden konuşulur; aşırı yanıt halinde siklus iptal edilebilir.
Türkiye, İngiltere veya Avrupa’dan gelen hastalarda folikül takibinin nerede yapılacağı, Kıbrıs’a geliş günü ve sperm örneği zamanı koordine edilir.
IUI işlem günü kısa sürer; ancak doğru ovulasyon zamanlaması, güvenli folikül takibi ve sperm hazırlama basamağı tedavinin temelini oluşturur.
Tüpler, ovulasyon, sperm analizi, kadın yaşı ve infertilite süresi değerlendirilerek aşılama ile IVF arasındaki uygun tedavi basamağı belirlenir.
Düzenli ovulasyonu olan bazı hastalarda doğal döngü izlenir. Gerektiğinde oral veya enjeksiyon ilaçlarıyla kontrollü folikül gelişimi desteklenir.
Ultrason kontrollerinde folikül sayısı ve büyüklüğü ile rahim iç tabakası değerlendirilir. Gerektiğinde hormon testleri planlamaya eklenir.
Doğal LH yükselişi izlenebilir veya uygun zamanda çatlatma iğnesi yapılabilir. IUI saati kullanılan protokole göre ovulasyona yakın planlanır.
Partner spermi işlem günü uygun koşullarda verilir; dondurulmuş veya donör örneği kullanılacaksa çözme ve kimlik doğrulama planı uygulanır.
Örnek yıkanır, seminal sıvıdan ayrılır ve hareketli spermler küçük hacimde yoğunlaştırılır. Hazırlama yöntemi örnek özelliklerine göre seçilir.
Spekulumla rahim ağzı görülür, ince ve yumuşak kateter rahim boşluğuna ilerletilir ve hazırlanan sperm yavaşça bırakılır.
Kısa dinlenme sonrasında hasta günlük yaşama dönebilir. Gerekirse progesteron desteği kullanılır ve verilen tarihte beta-hCG testi yapılır.
Sperm hazırlığı klinik laboratuvarında tamamlandıktan sonra hasta jinekolojik muayene pozisyonuna alınır. İnce kateterle rahim içine verilen örnek sonrasında anestezi veya uzun gözlem genellikle gerekmez.
Kısa süreli kramp veya lekelenme olabilir. Uzun süre yatmak, bacakları havaya kaldırmak ya da çalışmaya ara vermek çoğu hastada gerekli değildir; kişisel öneri doktor tarafından verilir.
İlaçlar tarif edildiği şekilde sürdürülür. Belirtilerin varlığı veya yokluğu gebeliği güvenilir biçimde göstermez. Erken ev testi yerine belirlenen tarihte beta-hCG testi tercih edilir.
IUI işlemi birkaç dakika içinde tamamlanabilir. Toplam süreç ise adet başlangıcından folikül takibine, inseminasyon gününden gebelik testine kadar yaklaşık bir siklusluk plan oluşturur.
Tetkiklerin incelenmesi, uygunluk ve siklus planı.
DeğişkenGerekirse bazal ultrason ve ilaç başlangıcı.
1–3. günDoğal veya ilaçlı siklusta ultrason kontrolleri.
Yaklaşık 7–12 günSperm hazırlama ve rahim içine inseminasyon.
Aynı günİlaçların sürdürülmesi ve günlük yaşama devam.
Yaklaşık 2 haftaKlinik tarafından verilen tarihte beta-hCG ölçümü.
Planlanan günBaşlangıç tetkikleri ve ilk folikül kontrolleri yaşadığınız ülkede yapılabiliyorsa Kıbrıs ziyareti son kontrol, sperm hazırlama ve IUI günü etrafında planlanabilir. İlaç yanıtı değişebileceği için uçuş ve konaklama planında esneklik bırakılması önerilir.
Uluslararası hasta koordinasyonunu inceleyinIUI’nin sonucu yalnızca spermin rahme verilmesine bağlı değildir. Yumurtanın kalitesi, tüplerin işlevi, hazırlanan sperm örneği ve doğru zamanlama birlikte etkili olur.
Yaş, yumurta kalitesi ve gebelik olasılığı üzerinde en önemli belirleyicilerden biridir; bekleme ve tekrar sayısı buna göre planlanır.
Açıklanamayan infertilite, hafif erkek faktörü ve ovulasyon sorunu gibi tanılarda beklenti birbirinden farklıdır.
Açık görünen tüpün çevresel yapısı ve işlevi de önemlidir. Belirgin tubal hasar IUI başarısını sınırlar.
Hazırlama sonrasında elde edilen toplam hareketli sperm, başlangıç semen analizinden daha doğrudan bir tedavi göstergesi olabilir.
Uygun sayıda olgun folikül gebelik olasılığını destekleyebilir; fazla folikül ise çoğul gebelik riski nedeniyle güvenli değildir.
İnseminasyonun LH yükselişi veya çatlatma iğnesiyle uyumlu biçimde planlanması sperm ve yumurtanın buluşma şansını etkiler.
Rahim içi polip, submukoz miyom veya endometriumla ilgili sorunlar gebelik şansını etkileyebilir ve önce tedavi gerektirebilir.
Doğal siklus, oral ilaç veya gonadotropin seçimi; fayda, çoğul gebelik riski, maliyet ve önceki yanıta göre belirlenir.
Takip edilen folikülden yumurtanın serbestleşmesi.
Sperm ve yumurtanın fallop tüpünde birleşmesi.
Ultrasonda rahim içinde gebelik kesesinin görülmesi.
Gebeliğin doğumla sonuçlanması.
Pozitif gebelik testi, klinik gebelik ve canlı doğum aynı sonuç değildir. Başarı verileri karşılaştırılırken yaş grubu, kullanılan sperm türü, ilaç protokolü ve siklus başına mı yoksa hasta başına mı hesaplandığı bilinmelidir.
IUI maliyeti yalnızca kateterle yapılan işlemden oluşmaz. Ön değerlendirme, takip sayısı, ilaçlar, sperm hazırlama yöntemi ve ek tetkikler toplam kapsamı değiştirir.
Ultrason, hormon, tüp açıklığı ve semen analizi sonuçlarınızı gönderdiğinizde IUI’nin sizin için uygun olup olmadığı ve tedavi kapsamı kişisel olarak değerlendirilebilir.
Kişisel Plan İsteyin Fiyat ve tedavi kararı yalnızca tıbbi değerlendirme sonrasında netleştirilir.Aşılamada embriyo laboratuvarda oluşturulmaz. Laboratuvarın temel görevi sperm örneğini güvenli kimlik zinciri içinde değerlendirmek, uygun yöntemle hazırlamak ve rahim içine verilecek hareketli sperm fraksiyonunu oluşturmaktır.

İşlem günü semen örneği kimlik doğrulamasıyla kabul edilir, likefaksiyon ve temel mikroskobik değerlendirme sonrasında örneğin özelliklerine uygun hazırlama yöntemi seçilir. Amaç seminal plazmayı azaltmak ve ileri hareketli spermleri küçük bir hacimde yoğunlaştırmaktır.
Numune kabulü, personel yetkinliği, cihaz takibi, kalite kontrolü, kayıt ve izlenebilirlik süreçleri standardize edilir. Ventus IVF Center Laboratory’nin CAP sertifikası CAP# 9751707 numarasını taşır.
Semen örneğinin kabulü, hazırlanması ve inseminasyon için tesliminde hasta kimliğinin doğrulanmasına ek güvenlik katmanı sağlar; insan kontrolünün yerine geçmez.
Yoğunluk gradyanı, yüzdürme veya diğer uygun laboratuvar yöntemleri örneğin özelliklerine göre seçilebilir. Amaç her hastada aynı tekniği kullanmak değil, kullanılabilir hareketli sperm fraksiyonunu güvenli biçimde hazırlamaktır.
Klinik olarak uygun görülen bazı örneklerde mikroakışkan sistemler değerlendirilebilir. Rutin IUI’nin zorunlu parçası değildir ve her hastada ek fayda sağladığı varsayılmamalıdır.
Mikroskop, santrifüj, pipetler, sıcaklık ve zamanlama gibi değişkenler kayıt altına alınır; bakım ve performans kontrolleri laboratuvar kalite planına göre yürütülür.
IUI’de yumurta toplanmadığı ve embriyo laboratuvarda kültüre edilmediği için EmbryoScope+, embriyo derecelendirmesi ve embriyo seçimi tedavinin parçası değildir.
Sertifika, laboratuvarın CAP Reproductive Laboratory Accreditation Program kapsamında akredite olduğunu belirtir. Belge üzerinde yeniden denetimin 8 Ekim 2027 tarihinden önce yapılacağı bilgisi yer almaktadır.
IUI; uygunluk değerlendirmesi, folikül takibi, ovulasyon zamanlaması ve sperm hazırlama basamaklarının klinik ile laboratuvar arasında koordineli yürütülmesini gerektirir.


Bilimsel süreçler, laboratuvar standartları ve kalite yaklaşımı
Profili inceleyin
IUI daha az girişimsel bir tedavidir; ancak ilaç kullanımı, hasta seçimi ve biyolojik belirsizlik nedeniyle risksiz veya garantili bir işlem değildir.
Özellikle yumurtalık uyarımıyla birden fazla folikül geliştiğinde ikiz veya daha yüksek çoğul gebelik riski artabilir.
İlaç kullanılan sikluslarda çok sayıda folikül veya nadiren ovaryan hiperstimülasyon bulguları gelişebilir; yakın takip gerekir.
Fazla folikül, yetersiz yanıt, erken ovulasyon, uygunsuz endometrium veya sperm örneği nedeniyle işlem güvenlik ya da etkinlik açısından iptal edilebilir.
Kateter sonrasında hafif kramp veya lekelenme görülebilir. Enfeksiyon riski düşüktür ancak tamamen sıfır değildir.
Gebelik oluştuğunda, özellikle tüp hastalığı öyküsü bulunanlarda dış gebelik olasılığı değerlendirilmelidir; erken ultrason takibi önemlidir.
IUI tıkalı tüpleri açmaz, belirgin sperm üretim bozukluğunu düzeltmez ve yumurta kalitesini değiştirmez.
İleri yaş, düşük rezerv veya uzun infertilite süresinde çok sayıda IUI denemesi daha etkili tedaviye geçişi geciktirebilir.
Doğru zamanlama ve uygun sperm hazırlığı yapılsa bile döllenme, tutunma, klinik gebelik veya canlı doğum garanti edilemez.
Uygunluk şartlarından işlem gününe, gebelik testinden Kıbrıs’taki kalış planına kadar en çok sorulan soruları yanıtladık.
Aşılama, laboratuvarda yıkanarak hareketli spermler yönünden yoğunlaştırılan örneğin ovulasyona yakın zamanda ince bir kateterle rahim içine bırakılmasıdır. Döllenme vücut dışında değil, fallop tüpünde gerçekleşir.
IUI'de yumurta toplanmaz ve laboratuvarda embriyo oluşturulmaz; hazırlanan sperm rahme verilir ve döllenmenin tüpte gerçekleşmesi beklenir. IVF'de yumurtalar toplanır, laboratuvarda döllenme ve embriyo gelişimi izlenir, ardından embriyo rahme transfer edilir.
En az bir tüpün açık olduğu, ovulasyonun sağlanabildiği ve hazırlanmış sperm örneğinde gebelik için yeterli hareketli sperm bulunabileceği seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Açıklanamayan infertilite, hafif erkek faktörü, ovulasyon düzensizliği, servikal faktör veya sperm iletim güçlüğü örnekler arasındadır.
Genellikle evet. Yumurta ve sperm fallop tüpünde buluştuğu için en az bir tüpün işlevsel olarak açık olması beklenir. Tüp değerlendirmesinin gerekip gerekmediği öykü, ultrason ve önceki tetkiklere göre doktor tarafından belirlenir.
Tek bir evrensel eşik yoktur. Toplam hareketli sperm sayısı, yıkama sonrası elde edilen hareketli hücreler, morfoloji, kadın yaşı ve infertilite nedeni birlikte değerlendirilir. Belirgin erkek faktöründe IVF veya ICSI daha uygun olabilir.
İşlem çoğu hastada kısa sürer ve anestezi gerektirmez. Spekulum ve kateter yerleştirilmesine bağlı hafif baskı veya kısa süreli kramp hissedilebilir; şiddetli ağrı beklenen bir durum değildir.
Rutin IUI işlemi genellikle anestezisiz uygulanır. Rahim ağzının geçişiyle ilgili özel bir güçlük veya farklı bir klinik durum varsa yaklaşım kişiye göre planlanır.
İşlemin kendisi genellikle birkaç dakika sürer. Folikül takibi, ilaç kullanımı ve gebelik testine kadar olan toplam takvim çoğunlukla bir adet döngüsü içinde tamamlanır; süre doğal veya uyarılmış siklusa göre değişebilir.
Doğal siklusta hastanın kendi ovulasyonu takip edilir. İlaçlı siklusta bir veya sınırlı sayıda folikül gelişimini desteklemek için ilaç kullanılabilir. İlaçlı yaklaşım çoğul gebelik ve aşırı yanıt riskini artırabileceği için yakın ultrason takibi gerekir.
Sperm hazırlama işlemi hareketli spermleri yoğunlaştırmayı, seminal sıvıyı ve uygun olmayan hücresel artıkları azaltmayı amaçlar. Rahim içine işlenmemiş semen verilmez; çünkü seminal sıvı belirgin kramplara ve istenmeyen reaksiyonlara yol açabilir.
Klinikte kısa bir dinlenme verilebilir; ancak uzun süre yatmanın gebelik şansını artırdığı gösterilmiş değildir. Doktor farklı bir öneride bulunmadıkça günlük yaşama genellikle kısa sürede dönülebilir.
Çoğu hastada doktor aksi bir neden belirtmedikçe cinsel ilişki yasaklanmaz. Yumurtalıkların ilaçlara fazla yanıt verdiği, ağrı veya kanama olduğu durumlarda kişisel öneri verilmelidir.
Hafif kasık krampı, çok az lekelenme veya ilaçlara bağlı şişkinlik görülebilir. Şiddetli ağrı, yoğun kanama, ateş, nefes darlığı veya hızla artan karın şişliği gelişirse kliniğe ulaşılmalıdır.
Test tarihi ovulasyon ve kullanılan ilaçlara göre klinik tarafından verilir; çoğu planda inseminasyondan yaklaşık iki hafta sonra kanda beta-hCG testi yapılır. Çatlatma iğnesinden hemen sonra yapılan erken testler yanıltıcı olabilir.
IUI işleminin kendisinden çok, aynı siklusta birden fazla folikül geliştiren yumurtalık uyarıcı ilaçlar çoğul gebelik riskini artırır. Folikül sayısı güvenli sınırı aşarsa siklus iptal edilebilir veya korunma önerilebilir.
Herkes için geçerli sabit bir sayı yoktur. Yaş, infertilite süresi, tanı, sperm sonucu, önceki siklus yanıtı ve zaman kaybı riski değerlendirilir. Güncel kılavuzlarda seçilmiş gruplarda birkaç siklus IUI sonrasında IVF'ye geçiş tartışılabilir.
Tetkik ve folikül takibinin bir kısmı yaşadığınız yerde yapılabiliyorsa Kıbrıs'taki kalış süresi kısalabilir. Son ultrason, sperm hazırlama ve inseminasyon günleri kişisel takvime göre planlanır; net süre raporlar incelendikten sonra verilir.
Kapsam; doktor değerlendirmesi, ultrason ve hormon takibi, ilaçlar, çatlatma iğnesi, sperm hazırlama, IUI işlemi, luteal destek ve gebelik testine göre değişebilir. Donör sperm, tüp açıklığı testi veya ek incelemeler ayrı kalem olabilir.
IUI uygunluğu, kadın ve erkek değerlendirmesi ile alternatif tedavi basamakları birlikte ele alınır.
Aşılama yerine veya başarısız denemeler sonrasında değerlendirilebilen ileri tedavi sürecini inceleyin.
Belirgin erkek faktöründe spermin yumurtaya laboratuvarda enjekte edildiği yöntemi öğrenin.
IUI kararı öncesinde sperm sayısı, hareketi ve morfolojisinin nasıl değerlendirildiğini okuyun.
Donör sperm gereksinimi bulunan hastalarda değerlendirme ve eşleştirme sürecini inceleyin.
IVF seçildiğinde gelişen embriyonun rahme yerleştirilme süreci hakkında bilgi alın.
Tetkik gönderimi, uzaktan ön değerlendirme, ulaşım ve konaklama koordinasyonunu inceleyin.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır; muayene, tanı veya kişisel doktor önerisinin yerine geçmez. IUI uygunluğu, ilaç protokolü, sperm hazırlama yöntemi ve deneme sayısı yalnızca klinik değerlendirme sonrasında belirlenebilir.
Ultrason, hormon, tüp açıklığı ve sperm analizi sonuçlarınızı gönderin. IUI’nin doğru ilk adım olup olmadığını, doğal veya ilaçlı siklus seçimini ve Kıbrıs seyahat takvimini birlikte planlayalım.
İçerik; güncel IUI yaklaşımını desteklemek amacıyla NICE 2026 fertilite rehberi, ASRM hasta bilgilendirme kaynağı ve HFEA IUI rehberi dikkate alınarak hazırlanmıştır.